نقبهای زیر زمین نجف آباد

 

از تاریخ تولد شهری به نام نجف آباد ,اندکی بیش از ۴۰۰ سال می گذرد ولی توجه دقیق به سنگ نگاره ها, گدار آهنی, معادن ذوب فلز آهن در اطراف شهر و نیز کوه لیزونک و نقبهای زیر زمینی داخل شهر بهمراه شکل معماری برجهای کبوتری صفا و حوض پنجره ای بیشه (پنگ خانه) و تاریخ قناتهایی چون سندل و شیر بچه و خارون و نیز خندقهای محله قبرستان و نصیر , همگی دلایلی بر گذشته ی بسیار دور برای نجف آباد هستند.

هر قرن (۱۰۰ سال) به طور متوسط ۳ نسل را در پی خواهد داشت و با این حساب باید ما به ۱۲ نسل قبل خود بر گردیم اولین فرد از سر سلسه ی خود را بدانیم چه کسی بوده که وارد این شهر شده است.
ما تا پدر بزرگانمان را به راحتی میدانیم و این یعنی ۳نسل
می ماند ۹ نسل دیگر
به راحتی می توان پی برد که اگر اجداد و گذشتگان ما اقدامی کرده بودند خبرش سینه به سینه با چند نسل به راحتی به ما می رسید.
این مثال ساده را از توالی نسلها گفتیم تا درک کنیم اگر زیر زمین نجف آباد تونلی حفر می شد باید نسل به نسل به ما می رسید ولی نرسیده پس گذشته ای دور دارند.
جالب آنست که وقتی شخصی برای حفر چاه از مقنی (چاه کنی) کمک میگرد و به این تونلها میرسد بسیارخرسند شده و فاضلاب منزلش را در این نقبها گذاشته و پر نمی شد و باید درود فرستاد بر مدیران بزرگوار سازمان آب که با کار بر روی شبکه ی فاضلاب شهرمان این نقبهای باستانی را از گزند نابودی نجات دادند.
داستانهای فراوانی از مقنیهای شهرمان و نیز افغانیها که درون این تونلها راه یافته اند بسیار شنیده شده و خوشبختانه هستند افرادی چون استاد مجید شایگان عزیز که درجوانی با کنجکاوی فراوان به یکی از این تونلها راه یافته و مسیری از آن را طی کرده و دیده است.
در نجف آباد این تونلهای زیر زمین را “نقد”,”نقب”,”زیر نقدی” می گفتند (چرا که “ب” تبدیل به “د” میشود)و قدیمیها آنها را منسوب به دزدان و یاغیان می دانستند فارغ ازینکه اگر دزد حال کردن داشت مقنی میشد نه دزد.
نکته ی دیگر آنکه هیچ کس معماران و سازندگان و طراحان آن را به یاد نمی آورد پس تاریخی ژرف دارد.
لفظ نقب را که همان تونل زیر زمینی است در واژه ی “نقبی بزنیم بر تاریخ” شنیده ایم ولی باورش سخت است که زیر شهرمان از خیابانهای دانش و سعدی و شریعتی گرفته تا ۱۷شهریور و امام(ره) و قدس این مسیرها وجود دارند.
تونلهایی با ارتفاع ۱۸۰سانتیمتر و عرض ۷۰سانتیمتر در عمق ۶ تا ۹ متری وجود دارند که در برخی جاها دهلیزهای ۲متر در۲متر نیز یافت می شود و می توان با ورود به آنها هم هویتی به شهر بخشید و هم جاذبه ای گردشگری را به سهولت در اختیار عاشقان ایران و شهر قرار دارد.
فرق این تونلها با قناتها و یا پشته های حمامها زیاد است و در مسیر آنها هم قرار ندارد و هیچ گنجی هم در آنها مدفون نیست بلکه اگر چیزی یافت شود استخوان است.
نمونه ی این تونلها و شهرهای زیر زمینی را در نوش آباد کاشان کشف شد همانگونه که در شهر ما نیز پیدا می شود با این تفاوت که مالک منزلی که چاه فاضلاب در خانه اش حفر شده و به این نقبها رسیده بود با اداره ی میراث همکاری کرد و مدیران شهری هم استقبال کردند و با کارهایی که از طرف سازمان میراث کشور بر روی آن شد بعد از چند سال تبدیل به جاذبه ای گردشگری گردید و امنیت زیر زمین نوش آباد نیز تامین گشت.
کاری که به نظر شایسته می رسد در نجف آباد نیز انجام شود و هیچ تلاقی با پروژه ی فاضلاب نخواهد داشت که باید اذعان کرد این پروژه باعث زنده ماندن این تونلهای زیر زمینی گردید.

اینجا نقبهای زیر زمین نوش آباد کاشان است.همین نقبها با همین شکل در نجف آباد وجود دارند. 

nabagh2

نقب
امیدواریم روزی نجف آباد هم چون نوش آباد کاشان چنین ساختار معماریش را گردشگری و توریستی کند ونبوغ معماران گذشته اش را به رخ جهانیان بکشد.

یک دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *