موسس کتابخانه زهرائیه

موسس کتابخانه زهرائیه نجف آباد مرحوم سید مجتبی آیت بودند. در ادامه زندگینامه حاج آقا مجتبی آیت از نویسنده گرامی آقای مصطفی ایزدی تحت عنوان از کرباس فروشی تا کتابفروشی تقدیم می شود.
سید مجتبی آیت در سال ۱۲۹۴ خورشیدی در خانواده ای عالم پرور در نجف آباد پا به عرصه وجود نهاد. پدرش به کار کشاورزی اشتغال داشت و در میان مردم به نیک نامی و صداقت شناخته شده بود. عموی وی مرحوم آیت الله حاج سید علی آیت نجف آبادی از علمای بزرگ منطقه اصفهان و از شاگردان مبرز آخوند خراسانی و استاد مجتهد شهیر اصفهان، خانم امین، مشهور به بانوی ایرانی بود.

سید مجتبی تحصیلات ابتدایی را در یک مدرسه دولتی به نام دهقان گذراند و به دبیرستان ستاره صبح در اصفهان رفت. اما دبیرستان را به پایان نرسانده بود که درس را رها کرد و به شغل خیاطی روی آورد.

شوق فراگیری درس او را از کارگاه خیاطی بیرون آورد و وادار به ادامه تحصیل در حوزه ی علمیه کرد. در نجف آباد نزد مرحومان حاج شیخ احمد حججی و حاج شیخ ابراهیم ریاضی و حاج علی منتظری و حاج سید حسن مدرس و حاج غلامحسین مویدی دروس مقدماتی را فراگرفت و رهسپار حوزه ی علمیه ی اصفهان شد. در حوزه ی پر آوازه ی اصفهان به مدت چهار سال در محضر علمای بزرگواری چون آقا سید آقاجان نحوی، حاج محمد علی حبیب آبادی، آقا شیخ احمد فیاض، آیت الله منتظری و حاج شیخ محمد حسن عالمی تلمذ کرد و به نجف آباد بازگشت.

در دیار خویش بر حسب ضرورت خانوادگی مجددا تحصیل را رها کرد و به کسب و کار روی آورد. در گفت و گویی که سال ها قبل نگارنده با وی داشت، در مورد این برهه از زندگی خویش می گوید: “تقریبا سی ساله بودم وقتی به نجف آباد بازگشتم سال ۱۳۲۲ بود. در این سال به کار خرید و فروش کرباس مشغول شدم، اما همیشه دلم می خواست در مقابل فرقه های ضاله ای که در نجف آباد فعالیت می کردند کاری انجام بدهم. دو سه نفر از اعضای یک فرقه ی منحرف که متاسفانه آن وقت ها در شهرمان تعدادشان زیاد بود، کنار مسجد بازار کتابفروشی داشتند. جوان ها و با سواد ها که می رفتند از آنها کتاب های خوب بخرند، کتاب گمراه کننده به جای کتاب خوب به جوانان می فروختند و حتی گاهی اوقات به جای قرآن یا کتاب دعا به خانم ها کتاب ضاله می فروختند. بالاخره تصمیم گرفتم جلوی فعالیت این افراد منحرف بایستم و برای مردم کتاب مذهبی بیاورم و بفروشم. مرحوم حاج شیخ ابراهیم ریاضی ۱۰۰ تومان به من کمک کرد و من هم کتابفروشی اسلامی را برای فروش کتاب های دینی و علمی راه انداختم.” و بدین گونه حاج آقا مجتبی آیت شغل کتابفروشی را به جای کرباس فروشی، به منظور پیگیری یک هدف مقدس علمی و دینی برگزید و از آن تاریخ تا روز قبل از رحلتش یعنی بیش از شصت سال به طلاب و محصلین و به فرهنگ اسلامی خدمت کرد.

او می گوید: :« انگیزه اصلی من از تغییر شغل کرباس فروشی به کتاب فروشی، ترویج کتاب های مذهبی در نجف آباد بود » اما اصلی ترین خدمتی را که آقای آیت شروع کرد و یادگار گرانبهایی را از خود به یادگار گذاشت، از همین سال و با همین تغییر شغل شروع شد. اگرچه مغازه ی حاج آقا مجتبی در میانه ی بازار نجف آباد به ظاهر یک کتابفروشی بود، اما در واقع یک کانون پر رونق گسترش علم و پایه گذاری یک کتابخانه بزرگ برای دانشجویان و دانش پژوهان آن دیار بود. وی کتابفروشی را نه برای سود آوری و ارتزاق، بلکه برای در اختیار گذاشتن کتاب به اهل علم و علاقه مندان به مطالعه برپای داشت.از طرفی این کتابفروشی زمینه ی جمع آوری و نگهداری ده ها هزار جلد کتاب از سراسر کشور برای تاسیس کتابخانه ی زهراییه بود که با هزینه ی شخصی او خریداری می شد.

در رابطه با شروع به کار کتابفروشی اسلامی از آقای آیت سوال کردم که قبل از شما کس دیگری اقدام به فروش کتاب های مذهبی در شهر کرده بود؟ وایشان پاسخ داد که : « نه، فقط شخصی به نام حاج ملا محمد باقر بود که چهار تا تقویم و چندتا کتاب کوچک و دفتر می آورد و به ندرت هم مشتری داشت. اولین کسی که رساله های مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی و مرحوم آیت الله بروجردی را آورد من بودم. یادم هست که یک نفر از نجف اشرف سه جلد وسیله النجات آقا سید ابوالحسن اصفهانی را برایم به قیمت ۱۰ تومان آورد.جلدی ۳۳ ریال و در آن موقع من قرآن، رساله، مفاتیح و غیره و حتی رمان های خوب و آموزنده می آوردم. با این کار در مقابل کتابفروشی های منحرف قیام کردم. از من هزینه کردن بود و از آنها تبلیغ ولی بالاخره زور من به آنها رسید.» حاج آقا مجتبی آیت به دلیل برخورداری از روحیه ی خیرخواهانه و عمل در راستای ترویج علوم اسلامی، در تاسیس مدارس علمیه نقش فعالی ایفا می کرد.از جمله در دورانی که تحصیل علوم دینی و تشکیل حوزه های علمیه صرفا در اختیار مردها بود ایشان با تاسیس یک حوزه ی علمیه بانوان، با حمایت آیت الله منتظری توانست فضای مناسبی را برای تحصیل دختران جوان فراهم سازد.

خادم فرهنگ اسلامى و پایه‏ گذار كتابخانه

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *